नारायणगाव प्रतिनिधी : नारायणगाव आणि परिसरातील ११ गावांच्या स्वच्छतेचा प्रश्न मार्गी लावण्यासाठी महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलण्यात आले आहे. या गावांसाठी क्लस्टर आधारित एकात्मिक घनकचरा व्यवस्थापन प्रकल्पाला पुणे जिल्हा परिषद स्तरावर मंजुरी मिळाली आहे. या प्रकल्पाच्या माध्यमातून गावोगाव निर्माण होणाऱ्या घनकचऱ्याचे शास्त्रोक्त पद्धतीने संकलन, वर्गीकरण आणि प्रक्रिया करून त्यातून इथेनॉल तसेच सेंद्रिय खत निर्मिती करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. त्यामुळे परिसरातील स्वच्छतेला चालना मिळण्याबरोबरच कचऱ्याचे आर्थिकदृष्ट्याही उपयुक्त संसाधनात रूपांतर होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
नारायणगाव व परिसरातील ११ गावांमध्ये दिवसेंदिवस वाढत असलेली लोकसंख्या, नागरीकरण आणि त्यातून निर्माण होणाऱ्या कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन ही स्थानिक स्वराज्य संस्थांसमोरील महत्त्वाची समस्या आहे. अनेक गावांमध्ये कचरा संकलन आणि त्याची विल्हेवाट लावण्याचे आव्हान निर्माण होत असताना, या समस्येवर कायमस्वरूपी उपाय शोधण्याच्या दृष्टीने क्लस्टर आधारित घनकचरा व्यवस्थापन प्रकल्पाची संकल्पना पुढे आली आहे.
या प्रकल्पामध्ये स्वतंत्रपणे प्रत्येक गावात कचऱ्याची विल्हेवाट लावण्याऐवजी ११ गावांचा एकत्रित समूह तयार करून एकात्मिक पद्धतीने कचरा व्यवस्थापन केले जाणार आहे. संकलित कचऱ्यावर शास्त्रोक्त प्रक्रिया करून त्यातून इथेनॉल आणि सेंद्रिय खत निर्मिती करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. विशेष म्हणजे, कचऱ्याची समस्या कमी करण्यासोबतच त्यातून पर्यावरणपूरक उत्पादनांची निर्मिती करण्याचा हा प्रयत्न ठरणार आहे.
या महत्त्वपूर्ण प्रकल्पासंदर्भात पुणे जिल्हा परिषद येथे मुख्य कार्यकारी अधिकारी श्री. गजानन पाटील यांच्या मार्गदर्शनाखाली विशेष बैठक पार पडली. या बैठकीत ११ गावांमधील घनकचरा व्यवस्थापनाच्या नियोजनासह प्रकल्पाच्या विविध बाबींवर चर्चा करण्यात आली. त्यानंतर या क्लस्टर आधारित प्रकल्पाला जिल्हा परिषद स्तरावर मंजुरी मिळाली आहे.
या बैठकीस ११ गावांचे सरपंच व ग्रामसेवक, लायन्स क्लबचे अध्यक्ष अमितशेठ बेनके, कृषी उत्पन्न बाजार समितीचे संचालक माऊलीशेठ खंडागळे, बाबूभाऊ पाटे, ग्रामविकास अधिकारी सचिन उंडे, ग्रामपंचायत सदस्य आरिफभाई आतार, संतोषभाऊ दांगट यांच्यासह विविध क्षेत्रांतील मान्यवर उपस्थित होते.
कचऱ्यापासून उत्पन्ननिर्मितीचा नवा मार्ग :
सामान्यतः कचरा ही समस्या म्हणून पाहिली जाते; मात्र योग्य तंत्रज्ञान आणि नियोजनाच्या माध्यमातून त्याच कचऱ्याचे उपयुक्त उत्पादनांमध्ये रूपांतर करता येऊ शकते. या प्रकल्पातील इथेनॉल आणि सेंद्रिय खत निर्मितीची संकल्पना त्यादृष्टीने महत्त्वाची आहे. विशेषतः सेंद्रिय खताचा वापर शेतीसाठी उपयुक्त ठरू शकतो. त्यामुळे स्वच्छता, पर्यावरण संवर्धन आणि कृषी क्षेत्राला पूरक उत्पादन निर्मिती अशा विविध बाबींना या प्रकल्पातून चालना मिळण्याची शक्यता आहे.
११ गावांच्या विकासाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे पाऊल :
नारायणगावसह परिसरातील ११ गावांच्या एकत्रित विकासासाठी हा प्रकल्प महत्त्वाचा ठरणार आहे. गावांमधील कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन झाल्यास अस्वच्छता कमी होण्यास मदत होईल. तसेच पर्यावरणाचे संरक्षण आणि स्वच्छ गावांच्या संकल्पनेला बळ मिळेल. आता या प्रकल्पाच्या पुढील अंमलबजावणीची प्रक्रिया कशा पद्धतीने होते, याकडे परिसरातील नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
एकंदरीत, नारायणगावसह ११ गावांसाठी मंजूर झालेला हा क्लस्टर आधारित घनकचरा व्यवस्थापन प्रकल्प केवळ कचऱ्याची विल्हेवाट लावणारा उपक्रम न राहता, कचऱ्यापासून संपत्ती निर्माण करण्याच्या दिशेने टाकलेले महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरू शकतो.
About The Author
